Vrijheid is een universeel verlangen
Tentoonstelling Helmen Vol Verhalen - Verbeelding ontmoet Verleden
Voor de tentoonstelling ‘Helmen Vol Verhalen‘ heb ik een werk gemaakt dat is ontstaan aan de hand van een aantal gesprekken met veteraan Mari Habraken. De groepsexpositie, met zeven lokale kunstenaars uit Bernheze, sluit aan op het landelijk project waarbij diverse kunstenaars de persoonlijke verhalen van veteranen hebben vertaald.
Net 18 geworden kwam Mari na 40 dagen varen op De Waterman aan op Nieuw-Guinea. En het had maar weinig gescheeld of hij had de 19 jaar niet gehaald. Op een avond vlogen er namelijk maar liefst 31 kogels rakelings langs hem heen. De oorzaak was geen vijandelijk vuur, maar een onoplettende medesoldaat die zijn Stengun liet vallen. De ene overgebleven kogel uit het machinepistool trof de Limburgse soldaat in zijn bil; pijnlijk, maar te overzien. Ondanks de spannende momenten in het halfjaar dat Mari gelegerd zat op Kaimana, kijkt hij goed terug op zijn tijd op het eiland: “Ik had er best langer willen blijven en zou er zo naar teruggaan.”
Mari op 18 jarige leeftijd in Kaimana, Nieuw-Guinea
Tentoonstelling in Adbij Berne, Heeswijk-Dinther
Mari hield van avontuur. Liever ging hij met zijn Limburgse maat op patrouille dan dat hij dienst deed in de keuken: “Dat was maar saai.” In de gesprekken met Mari vertelde hij me dat hij op het groene eiland dezelfde vrijheid ervaarde als in zijn jeugd op ‘Laverdonk’ in Dinther, waar hij opgroeide. Met de Papoea’s kon Mari het goed vinden: “Dat waren gewoon goei mensen.” Vrij kunnen zijn als een vogel, dat is wat Mari ook de Papoea’s gunde. Hij was dan ook teleurgesteld dat het uiteindelijk niet is gekomen tot de zelfbeschikking die Nederland in eerste instantie aan de inwoners van Nieuw-Guinea had beloofd.
Dit kleine houtsnijwerk is een aandenken. Het venster laat de verbinding zien tussen veteraan Mari Habraken en het land en de bevolking van Nieuw-Guinea. Het is een herinnering aan zijn diensttijd op het groene eiland aan de andere kant van de wereld; een werk dat gaat over vrijheid. En dat, of je nu op Laverdonk in Nederland of in Kaimana op Nieuw-Guinea woont, het verlangen daarnaar universeel is.
Vrijheid is een universeel verlangen (2026), lindehout, verf, ijzerdraad, afmetingen: 25x16x7cm